Certa to słodkowodna ryba z rodziny karpiowatych, zaliczana do gatunków wędrownych lub półwędrownych. Występuje głównie w dużych rzekach nizinnych uchodzących do mórz, a także w ich dolnych i środkowych odcinkach. Część populacji prowadzi tryb życia typowo rzeczny, część odbywa wędrówki tarłowe z wód przybrzeżnych morza do rzek.
Jest gatunkiem silnie związanym z czystą, dobrze natlenioną wodą oraz naturalnym charakterem rzek.
Certa – podstawowe informacje
| Cecha | Informacja |
|---|---|
| Rodzina | Karpiowate |
| Typ ryby | Spokojnego żeru |
| Środowisko | Duże rzeki, estuaria, wody przybrzeżne |
| Preferowana woda | Chłodna, czysta, dobrze natleniona |
| Tryb żerowania | Dzienny |
| Pokarm | Bezkręgowce denne, mięczaki |
| Przeciętna długość | 40-60 cm |
| Maksymalna długość | Do ok. 80 cm |
| Przeciętna masa | 1-3 kg |
| Maksymalna masa | Około 6 kg |
| Okres ochronny | Obowiązuje |
| Wymiar ochronny | Obowiązuje |
| Tarło | Wiosna |
| Znaczenie wędkarskie | Niskie |
| Znaczenie ekologiczne | Wysokie |
Jak wygląda certa?
Certa ma wydłużone, smukłe ciało o wyraźnie bocznie spłaszczonym kształcie. Grzbiet jest stalowoszary lub oliwkowy, boki srebrzyste, a brzuch jasny. Ciało pokrywają stosunkowo duże, wyraźnie widoczne łuski.
Charakterystyczną cechą certy jest dolny, wysuwany pysk przystosowany do pobierania pokarmu z dna. Płetwy są mocne, dobrze rozwinięte, co umożliwia sprawne poruszanie się w nurcie rzeki.
Jakiej wielkości dorasta certa?
Najczęściej spotykane certy osiągają długość od 40 do 60 cm i wagę do około 3 kg. W sprzyjających warunkach mogą dorastać do 70-80 cm długości i przekraczać masę 5-6 kg.
Tempo wzrostu certy zależy od jakości wody, dostępności naturalnego pokarmu oraz drożności szlaków migracyjnych.
Czy certa ma wymiar ochronny?
Certa w Polsce objęta jest okresem ochronnym oraz wymiarem ochronnym. Ochrona ta ma na celu zabezpieczenie tarła i migracji rozrodczych.
Przed rozpoczęciem połowu certy należy zawsze sprawdzić aktualne przepisy, ponieważ na wielu wodach obowiązuje całkowity zakaz jej połowu.
Gdzie występuje certa?
Certa występuje głównie:
- w dużych rzekach nizinnych,
- w dolnych i środkowych odcinkach rzek,
- w estuariach i ujściach rzek,
- w miejscach o umiarkowanym lub szybkim nurcie i twardym dnie.
Unika wód stojących i silnie zamulonych.
Co je certa?
Certa jest rybą spokojnego żeru, silnie związaną z dnem. Jej dieta obejmuje:
- mięczaki,
- larwy owadów wodnych,
- drobne bezkręgowce denne,
- organizmy porastające dno.
Pokarm pobiera, wysuwając pysk i przeszukując podłoże.
Certa – ciekawostki
Certa należy do ryb półwędrownych – część populacji spędza życie w rzekach, inne osobniki wędrują do wód słonawych, skąd wracają na tarło. W okresie tarła samce pokrywają się charakterystyczną wysypką tarłową.
Jest gatunkiem bardzo wrażliwym na regulację rzek i budowę zapór, które blokują jej migracje.
Dlaczego certa jest ważna?
Certa pełni istotną rolę w ekosystemach dużych rzek jako gatunek wskaźnikowy, świadczący o drożności rzek i dobrej jakości wody. Jej obecność wskazuje na zachowane naturalne procesy migracyjne.
Dla wędkarzy ma niewielkie znaczenie użytkowe, jednak z punktu widzenia ochrony przyrody i bioróżnorodności jest gatunkiem o bardzo dużej wartości.